مرطوب‌کننده را معمولاً با اسم و تبلیغ می‌خریم: «۲۴ ساعته»، «آبرسان عمقی»، «ضدچروک». ولی کار هر مرطوب‌کننده را سه گروه ماده تعیین می‌کنند و اینکه بافتش با پوست شما جور است یا نه. در این مقاله بر اساس آکادمی پوست آمریکا و NHS توضیح می‌دهیم مرطوب‌کننده چطور کار می‌کند، برای پوست خشک، چرب، مختلط و حساس چه بافت و ترکیبی بهتر است، کِی و چطور بزنید و مرطوب‌کننده‌های دراگ‌کده را مقایسه می‌کنیم.
مرطوب‌کننده چطور کار می‌کند؟ سه گروه ماده
| گروه | کار | نمونه روی برچسب |
|---|---|---|
| جاذب رطوبت (هیومکتانت) | آب را به لایهٔ بالایی پوست می‌کشد | گلیسیرین، هیالورونیک اسید (سدیم هیالورونات)، اوره، پانتنول، لاکتیک اسید، سدیم PCA |
| نرم‌کننده (امولینت) | فاصلهٔ سلول‌ها را پر می‌کند و پوست را نرم می‌کند | شی باتر، روغن جوجوبا، سرامیدها، اسکوالان، روغن‌های گیاهی |
| نگهدارنده (اکلوسیو) | لایه‌ای روی پوست می‌سازد و جلوی تبخیر آب را می‌گیرد | وازلین (پترولاتوم)، روغن معدنی، دایمتیکون، لانولین |
آکادمی پوست آمریکا برای پوست خشک کرم یا پمادی را توصیه می‌کند که یکی از این‌ها را داشته باشد: روغن جوجوبا، دایمتیکون، گلیسیرین، هیالورونیک اسید، لاکتیک اسید، لانولین، روغن معدنی، پترولاتوم یا شی باتر (AAD). هیالورونیک اسید به‌تنهایی در هوای خشک کافی نیست؛ روی آن یک کرم با نرم‌کننده یا نگهدارنده لازم است.
بافت: لوسیون، ژل، کرم یا پماد؟
- لوسیون و ژل: رقیق و سبک؛ برای پوست چرب، نواحی مودار و هوای گرم. به گفتهٔ NHS زیاد مرطوب نمی‌کنند (NHS).
- کرم: تعادل بین چربی و جذب؛ برای روز و بیشتر انواع پوست.
- پماد: چرب و بسیار مرطوب‌کننده؛ برای پوست خیلی خشک و ضخیم و شب. معمولاً نگهدارنده ندارد و برای پوست حساس مناسب است، ولی روی اگزمای ترشح‌دار نه (NHS).
AAD می‌گوید برای پوست خشک، کرم و پماد مؤثرتر از لوسیون هستند (AAD).
برای هر نوع پوست
- خشک: کرم غنی با شی باتر، سرامید یا وازلین؛ شب پماد یا کرم سنگین‌تر. دوش کوتاه ۵ تا ۱۰ دقیقه با آب ولرم.
- چرب و جوش‌دار: مرطوب‌کننده را حذف نکنید؛ پوست کم‌آب گاهی چربی بیشتری می‌سازد و داروهای جوش پوست را خشک می‌کنند. ژل یا کرم سبک «فاقد چربی» و «غیرکومدوژنیک» با گلیسیرین یا هیالورونیک اسید.
- مختلط: بافت سبک روی پیشانی و بینی، کرم بیشتر روی گونه‌ها.
- حساس یا اگزمایی: «بدون عطر» (fragrance-free) مهم‌ترین برچسب است (AAD). روغن درخت چای، اسانس‌ها، الکل و اسیدها ممکن است بسوزانند. محصول جدید را چند روز روی ناحیه کوچکی امتحان کنید.
- بالغ: مرطوب‌کنندهٔ خوب خطوط ریز ناشی از خشکی را کمتر نشان می‌دهد؛ ولی اثر ثابت‌شده بر چین واقعی از ضدآفتاب روزانه و رتینوئیدهاست، نه ادعای «شبه‌بوتاکس».
کِی و چطور بزنیم؟
- بلافاصله بعد از شستن یا دوش، روی پوست کمی نمناک: AAD می‌گوید پوست را آرام خشک کنید و فوراً مرطوب‌کنندهٔ بدون عطر بزنید (AAD).
- آرام پخش کنید، نمالید: NHS توصیه می‌کند در جهت رشد مو بکشید تا فولیکول‌ها بسته نشوند (NHS).
- صبح زیر ضدآفتاب، شب آخرین یا نزدیک به آخرین مرحله (ترتیب روتین پوست).
- با کرم‌های دارویی (مثل کورتون موضعی) ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فاصله بگذارید (NHS).
- دست‌ها: بعد از هر بار شستن، یک کرم دست غیرچرب.
- زمستان و گرمایش: دستگاه بخور در اتاق خواب کمک می‌کند؛ مرتب تمیزش کنید تا کپک نزند.
ایمنی آتش: لباس، ملافه و پانسمانی که به مرطوب‌کننده آغشته است (چه پارافین‌دار چه بدون آن) راحت آتش می‌گیرد؛ کنار شعله و سیگار مراقب باشید (NHS).
مقایسهٔ مرطوب‌کننده‌های دراگ‌کده
| محصول | بافت | ترکیبات شاخص | مناسب برای | نکته |
|---|---|---|---|---|
| کرم مرطوب‌کنندهٔ ۲۴ ساعته پرایم | کرم | شی باتر، روغن ماکادمیا، نارگیل و هستهٔ انبه، بیزابولول | پوست خشک و حساس | غنی؛ روغن نارگیل ممکن است برای پوست جوش‌دار سنگین باشد |
| کرم شب پرایم | کرم شب | شی باتر، روغن ماکادمیا، ویتامین E | پوست خشک، نرمال و بالغ | شب؛ ادعای ضدچروک با شواهد مستقل ثابت نشده |
| کرم آبرسان راکوتن | کرم سبک فاقد چربی | هیالورونیک اسید، پانتنول، آلانتوئین، پری‌بیوتیک | پوست چرب و جوش‌دار | غیرکومدوژنیک |
| ژل آبرسان قوی پرایم | ژل | سدیم هیالورونات، آلوئه‌ورا، دکسپانتنول، روغن درخت چای | پوست چرب و مختلط | روغن درخت چای ممکن است پوست حساس را تحریک کند |
| سرم آبرسان راکوتن | سرم | هیالورونیک اسید، اوره، پانتنول، سدیم PCA، جو دوسر | همه نوع پوست، زیر کرم | جاذب رطوبت است؛ در هوای خشک روی آن کرم بزنید |
| کرم التیام‌دهندهٔ راکوتن | کرم ترمیمی | سوکرالفیت، زینک اکساید، سولفات مس، پانتنول | پوست تحریک‌شده، ترک‌خورده و سوختگی خفیف | برای نواحی موضعی، نه مرطوب‌کنندهٔ روزانهٔ کل صورت |
چطور انتخاب کنیم؟ اول بافت را با نوع پوست جور کنید: خشک و حساس کرم غنی (پرایم ۲۴ ساعته)، چرب و جوش‌دار کرم یا ژل فاقد چربی (راکوتن آبرسان یا ژل پرایم). سرم هیالورونیک اسید جایگزین کرم نیست و زیر آن می‌آید. اگر پوست حساس دارید، روی برچسب «بدون عطر» را بررسی کنید؛ این اطلاعات در صفحهٔ همهٔ محصولات نیامده است. هیچ مطالعه‌ای این محصولات را با هم مقایسه نکرده است. قیمت روز در کارت‌های پایین مقاله آمده است.
توصیه‌های داروساز دراگ‌کده
- بافت را با پوست جور کنید: خشک کرم یا پماد، چرب ژل یا کرم فاقد چربی.
- بلافاصله بعد از شستن روی پوست نمناک بزنید؛ این عادت از نوع کرم مهم‌تر است.
- پوست حساس: بدون عطر و با کمترین ترکیبات.
- پوست چرب هم مرطوب‌کننده لازم دارد، به‌خصوص با داروهای جوش.
- صبح‌ها ضدآفتاب را حذف نکنید؛ مرطوب‌کنندهٔ معمولی جای آن نیست (روش استفاده از ضدآفتاب).
- برای انتخاب بر اساس نوع پوست، از مشاورهٔ پوست دراگ‌کده استفاده کنید.
مطالعهٔ بیشتر: انتخاب شوینده و شستن درست صورت · ترتیب روتین پوست · خشکی لب در پاییز
معرفی محصولات مرتبط
کرم مرطوب کننده 24 ساعته پرایم
کرم غنی با شی باتر و روغن‌های گیاهی؛ برای پوست خشک و حساس.
کرم آبرسان راکوتن 50GR
کرم سبک فاقد چربی و غیرکومدوژنیک با هیالورونیک اسید و پانتنول؛ برای پوست چرب و جوش‌دار.
ژل آبرسان قوی پرایم
ژل آبرسان سبک برای پوست چرب و مختلط؛ روغن درخت چای دارد، پوست حساس احتیاط کند.
سرم آبرسان راکوتن 30ML
سرم هیالورونیک اسید و اوره؛ زیر کرم، برای همه نوع پوست.
برای انتخاب محصول مناسب، مشاورهٔ رایگان با داروساز دراگ‌کده بگیرید.
پرسش‌های رایج
پوست چرب هم مرطوب‌کننده لازم دارد؟
بله. ژل یا کرم سبک فاقد چربی و غیرکومدوژنیک. به‌خصوص اگر داروی جوش مصرف می‌کنید که پوست را خشک می‌کند.
هیالورونیک اسید کافی است؟
هیالورونیک اسید آب جذب می‌کند ولی جلوی تبخیر را نمی‌گیرد. در هوای خشک روی آن کرمی با نرم‌کننده یا نگهدارنده بزنید.
مرطوب‌کننده را کِی بزنم؟
بلافاصله بعد از شستن صورت یا دوش، روی پوست کمی نمناک؛ صبح زیر ضدآفتاب و شب در پایان روتین.
کرم بهتر است یا لوسیون؟
برای پوست خشک، کرم یا پماد؛ برای پوست چرب و نواحی مودار، لوسیون یا ژل. پماد برای شب و پوست خیلی خشک مناسب‌تر است.
برای پوست حساس چه مرطوب‌کننده‌ای؟
محصول بدون عطر با ترکیبات کم. عطر، اسانس‌ها، الکل و روغن درخت چای ممکن است تحریک کنند. اول روی ناحیه کوچکی امتحان کنید.
منابع
- Dermatologists' top tips for relieving dry skin — American Academy of Dermatology
- Emollients — NHS
- Face washing 101 — American Academy of Dermatology
این مطلب جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تجویز پزشک نیست. پیش از مصرف هر دارو یا مکمل، به‌ویژه در بارداری، شیردهی، برای کودکان یا همراه داروهای دیگر، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
